يخ خشك و كاربردهاي آن

 

یخ خشک (Dry ice) نام تجاری جیرنرایزد (genericized) دی اکسید کربن جامد است . این ماده معمولا به عنوان عامل سرد کننده مورد استفاده قرار میگیرد. یخ خشک عالی با فشردن مستقیم گاز اتمسفر در دمای ثابت ۷۸٫۵ درجه سانتیگراد زیر صفر از حالت به مایع تبدیل می شود . آنتالپی چگالش در ۷۸٫۵ درجه سانتیگراد زیر صفر ۱۹۹ کیلوژول بر کیلوگرم است . تولید یخ خشک برای پایین آوردن و سرد کرد موثر است.
در سال ۱۸۳۵ م شیمی‌دانی از کشور فرانسه به نام چارلز ایلوزیر برای نخستین بار یخ خشک را کشف کرد .او در آن دوران به نتایج و کاربردهایی درباره ی یخ خشک رسید که ۶۰ سال بعد توسط دانشمندان آزمایش و مشاهده شد .
تولید یخ خشک بی رنگ ( مرغوب) با فشرده کردن گاز دی اکسید کربن (CO2) امکان پذیر است . روش های تولید یخ خشک به طور خلاصه به تر تیب زیر است
: 1. گاز دی اکسید کربن خالص را زیر فشار و سرما قرار می دهند تا به مایع تبدیل شود .
2. در هنگام فشرده کردن مقداری از دی اکسید مایع تبخیر میشود و با پایین آمدن درجه حرارت دی اکسید کربن مایع ، مقدار باقی مانده در نهایت به طور کامل از مایع به جامد تبدیل می شوند .
3. در نهایت دی اکسید کربن جامد را که فشرده و جامد شده است با قلبهاش کوچک یا بزرگ مکعبی ، یخ خشک را بسته بندی می کنند . استاندارهای این قالب های مکعبی تقریبا ۳۰ کیلوگرم است .
یخ خشک در صنعت برای سرد کردن اجسام و مواد مورد قرار می گیرد. از یخ خشک برای باران زا کردن ابرها استفاده می شود.

 

از چند سال پیش موارد استفاده از یخ خشک برای تمیز کردن اتومبیل های کلاسیک توسط شرکت هایی که کارشان باز گرداندن اتومبیل به حالت اولیه بوده، توسعه ی چشم گیری پیدا کرده است.چنین روشی را باید بسیار اساسی ارزیابی کردکه در عمل به صورت آرام انجام امور تمیز کردن سطوح و قطعات را میسر میسازد.البته ناگفته نماند که دارای محدودیت هایی هم بوده و چون هزینه ی انجام آن گران است، می بایست وقت زیادی صرف شودو نکته ی دیگر این که این روش مناسبی برای ازبین بردن زنگ زدگی ها نیست.

در حال حاضر کارشناسان زیادی در سراسر جهان سعی در تشریح تاثیرات مخرب دی اکسید کربن دارند،چون این گاز نامطبوع مشارکت زیادی در تاثیرات گلخانه ای دارد ولی درعین حال دارای ویژگی های مثبتی نیز بوده که از جمله ی آنها قابلیت اطفای حریق و تازگی بخشیدن به نوشابه های گازدار است.

دی اکسید کربن در حالت انجماد تبدیل به چیزی میشود که به آن یخ خشک یا dry ice میگویند و از انها نه تنها برای سرد کردن تجهیزاتی، مثل اوور کلاکینگ یا بالا بردن راندمان سیستمی قطعات اصلی کامپیوتری بیش از حد مجاز که دمای بسیاری ایجاد میکند و ایجاد مه مصنوعی و بلاخره تمیز کردن سطوح کثیف نیزاستفاده میشود

یخ خشک که دمای آن منفی 80 درجه ی سانتی گراد است مدتهاست که توسط برخی از شرکت های خدماتی استفاده میشودو دارای مزایای زیادی است.

یخ خشک از حالت جامد یکباره تبدیل به حالت گازی میشودو بعد از انجام اعمال تمیز کردن هیچ گونه اثری از خود به جای نگذاشته و بلافاصله در هوا تبخیر میشود،برخلاف باور عامه در اثر این واکنش هیچ گونه آبی به وجود نمی آیدو لذ یخ خشک میتواند مناسب ترین راه برای تمیز کردن ماشین آلات صنایع غذایی و یا کنسول های الکتریکی باشد.

درهنگام برخورد و تماس با سطحی که باید تمیز شود، یخ خشک دارای دو اثر کاملا مجزا و مشخص است، اول این که همانند هر ماده ی جامد دیگری دارای اثر فرسایشی بوده ( که البته میتوان با آسیاب کردن آن به ذرات بسیار ریز ، این تاثیرات را تا مقدار زیادی کاهش داد) ولی منافع اصلی و واقعی یخ خشک را باید در تاثیر دیگر آن جستجو کرد و آن تاثیر،سرد کردن بلافاصله سطحی که با آن تماس پیدا میکندو باعث میگردد ذرات باقی مانده برروی سطح مانند چسب های خشک شده حالت شکننده ای پیدا کرده و شکافهایی در آن ایجاد شودو به طور همزمان یخ خشک تبخیر شده، حجم آن تا 700 برابر افزایش پیدا میکند و این ویژگی باعث بلند شدن آلایندگی ها میشود که بیشتر مربوط به مواد عایق زیر بدنه ی اتومبیل و یا موم هایی که بدین منظور استفاده میشود، هستند.

نباید تصور شود که پاک کردن به ویسله ی نازلی که یخ خشک از خود پرتاب میکند، سریعتر از نظافت دستی انجام میگیرد چون این روش میبایست با دقت و آرامش کامل صورت پذیرد. تنها بخشی از اتومبیل که امکان انجام سریع آن وجود دارد، بخش زیرین است .

امتیاز این روش در این است که انجامش نیازی به آن نیست که قطعات مختلف سیستم ترمز و یا خطوط انتقال دهنده ی هوای فشرده باز شود و یا نیازی به آن نیست که قطعات مختلف را با زحمت و دردسر بپوشانند تا مانع آسیب دیدگی آنها شود.

از یخ خشک حتی میتوان برای تمیز کردن قطعات متحرک داخل موتور و گیربکس نیز استفاده کرد و این جدا از باقی مانده های کربن و روغن های فاسد بوده و بعد از انجام کار هیچ گونه اثری از عمل نظافت بر روی قطعات مختلف باقی نمیماند.

تنها راه جایگزین روش SANDBLASTING است که غالبا باعث آسیب دیدگی موتورهای تجدید حیات شده میگردد،روش یخ خشک است.

از طرف دیگر روش یخ خشک را باید یک روش درمان معجزه آسا به حساب آورد که در سراسر جهان قابل به کارگیری بوده و توانایی آن در تفکیک لایه ها با مختصات مختلف است .لذا در این فرایند نباید در جستجوی از بین بردن زنگ زدگی ها و پوسیدگی ها بودچون به طور مثال آهن زنگ زده قبل از هرچیزی هنوز آهن است ودقیقا در روشهایی مانند ((سندبلاست)) این قسمت ها دچار آسیب دیدگی جدی می شود.اسپر کردن به وسیله ی یخ خشک نیز چون برداشتن رنگ را ازروی بدنه را به همراه دارد دارای تاثیر محدودی است .علی رغم آن که برداشتن لایه های رنگ در این روش ، کار نسبتا آسانی بوده ولی در اتومبیلهایی که بدنه های انها در داخل اتوکلاو رنگ شده اند، چون لایه های رنگ بر لایه های زیرین بسیار محکم چسبیده اند لذا جداکردن آنها بسیارزمان بر و نسبتا پرهزینه است .نباید تصور بر این باشد که تمیز کردن با تکنولوژی یخ خشک هزینه ی پایین دارد چراکه انجام آن البته بسته به نوع و اندازه ی شرکت ارائه دهنده ی خدامات آن در هرساعت بین 150تا300یورو بوده که البته نباید آن را صرفا ناشی از قیمت یخ خشک دانست بلکه به دلیل تجهیزات گران قیمتی است که میبایست مورد استفاده قرار گیرد.

به هر حال چنانچه قصد انجام چنین کاری را دارید ،دقت کنید که شرکت خدماتی قبلا در مورد اتومبیل های کلاسیک این کار را کرده باشد وصرفا تجربیات آنها در مورد ماشین الات خط تولید نباشد.

از دیگر مزایای استفاده از یخ خشک این است که گاهی اوقات بر خلاف تصور ملاحضه میشود که خودرو بعد از تمیزی توسط یخ خشک تعمیری، زنگ زده و معیوب از آب در می آید که فقط به خاطر فروش، رنگ روی محل پاشیده شده و درلحضه ی استفاده از یخ خشک نمایان میشود.

موارد استفاده از یخ خشک

1- کربن دی اکسید به ور گسترده در سرتاسر جهان در صنعت نوشابه سازی برای تولید نوشابه های گاز دار استفاده می شود. نوشابه های گاز دار مقداری کربن دی اکسید محلول در خود دارند. برای گاز دار کردن نوشابه ها مقداری کربن دی اکسید را با فشار در آن ها وارد می کنند . وقتی در بطری باز می شود ؛ فشار اضافی برداشته شده و حباب های کربن دی اکسید به سرعت از محلول خارج می شوند.

2-یخ خشک فلزات را منقبض کرده ؛فرورفتگی های کوچک روی خودروها را ترمیم می کند . بهتر است فلز را ابتدا در گرمای خورشید قرار دهید تا مقداری گرم شود؛ سپس از یخ خشک استفاده کنید. در این صورت گاهی فرورفتگی کاملا بیرون می پرد. واگر رنگ خودرو از کیفیت بالایی برخوردار باشد تاثیر چندانی روی رنگ آن ندارد.

3-یخ خشک کاشی کف را با انجمادو انقباض آرام جدا میکند.البته برای چند تا کاشی محدود روش مناسبی است.

4-یخ خشک از هوا سنگین تر است . به همین خاطر به راحتی لانه های جوندگان را پر می کند و باعث خفگی و مرگ آنها می شود.

5- یخ خشک را به یخ معمولی اضافه می کنند و به صورت غیر مستقیم برای نگهداری مواد فاسد شدنی مورد استفاده قرار می دهند.

6- یخ خشک همراه الکل فرا سرد شده , برای داغ زدن اسب ها و گاوها و حیوانات اهلی استفاده می شود. الکل باید خلوص 90درصد داشته باشد یعنی از الکل صنعتی استفاده نشود. معمولا از متل الکل استفاده می شود . سردی نیتروژن مایع به حدی است که برای این کار مناسب نیست.

7- پزشکان برای منجمد کردن پوست ,جهت از بین بردن زگیل ها از یخ خشک یا نیتروژن مایع استفاده می کنند. همچنین برای حمل و نقل موادی که نیاز به حفاظت و زمان طولانی تری  برای نگهداری دارد از یخ خشک استفاده می کنند.

8-یخ خشک گل ها را سرد نگاه داشته و زمان شکوفه دادنشان را به تاخیر می اندازد .

9-مقدار کمی از کربن دی اکسید سرعت رشد گیاه را کاهش می دهد.

10-دمای پایین یخ خشک موجب کند شدن یا متوقف شدن برخی از واکنش های شیمیایی می شود . یخ خشک برای نگهداری و حمل ونقل چسب های مخصوص مورد استاده قرار می گیرد. هم چنین به عنوان عامل خنثی کننده برخی قلیا ها مناسب است.

11- هنگامی که یخ خشک از حالت جامد به گاز تبدیلمی شود گرما جذب می کند و تا 800برابر حجم اولیه خود منبسط می شود.

12-یخ خشک در یک ظرف جایگزین اکسیژن داخل ظرف شده و موجب پیشگیری از آتش سوی می شود .همچنین برای جابجایی بدون خطر تانکرهای گازی زیر زمینی استفاده می شود.  برای کم کردن واکنش پذیری استیلن در حمل و نقل از یخ خشک به عنوان گاز بی اثر در جوشکاری استفاده می شود چون از گازهای نجیب مانند هلیم و آرگون ارزانتر است

14- به نظر می رسد که کربن دی اکسید می تواند پشه ها را از انسان دور کند  . نظریه ای که در این زمینه وجود دارد به این قرار است که پشه ها انسان ها و جانوران را از روی کربن دی اکسید که با تنفس در اطراف خود پس می دهند پیدا می کنند .

15 - چاه ها : مخلوط یخ خشک با شوینده ها یا به تنهایی تخلخل را در چاه های آبیاری افزایش می دهد

17- یخ خشک در مخلوط کردن اجزا و به تاخیر انداختن رشد مخمر تا زمان خاصی مناسب است

یخ خشک

  یخ خشک شکل جامد  کربن دی‌اکسید است. و علتی که آن را به این نام می خوانند این است که همچون یخ سرد است اما از خود هیچ رطوبتی بر جای نمی گذارد.

کربن دی اکسید  در دمای 78- درجه سانتیگراد  متراکم شده  و تبدیل به جسم سفید  رنگ جامدی به نام یخ خشک می گردد ، این ماده غیر سمی و غیر خوراکی است و در دمای 78.5- درجه سانتیگراد تصعید می شود، هر کیلو گرم آن 1.6 کیلو ژول گرما جذب کرده و تبدیل به گاز می شود. یخ خشک را به راحتی  می توان برش زد و قطعه قطعه کرد .

کاربردها :

امروزه از یخ خشک به علت خاصیت سرمازایی فوق العاده ای که دارد استفاده زیادی می شود.

- برای منجمد کردن غذاها و داروها .

- در صحنه های تلویزیون و تئاتر از یخ خشک برای جلوه های ویژه استفاده می شود .

- برای بارور سازی ابر ها مورد استفاده قرار می گیرد .

-  حمل و نقل هوایی - زمینی .

- یخ خشک از هوا سنگین تر است به راحتی به لانه جوندگان راه پیدا می کند و آنها را از بین می برد .

- یخ خشک به همراه الکل فرا سرد شده برای داغ زدن اسب ها و حیوانات اهلی استفاده می گردد .

- دستگاه جرم گیر و رسوب زدا ( این دستگاه از دانه های فشرده یخ خشک به قطر 3mm ماشین آلات  و سطوح مختلف را رسوب زدایی می کند) .

 

مزیت های یخ خشک به یخ معمولی

1 - به دلیل تصعید شدن (تبدیل مستقیم از جامد به گاز) هیچ مایعی باقی نمی گذارد

2 - چیزی را تر و خیس نمی کند

3 - مزه غذا را تغییر نمی دهد

4 - هزینه تعمیرات و نگهداری را کاهش می دهد

5 - با وزن مساوی سرمایی بیش از حد ایجاد می کند

6 - دانسیته و چگالیش به مراتب بالا تر از یخ معمولی می باشد در نتیجه حمل و نقلش به مراتب آسانتراست

نخستین کسی که به وجود CO2 پی بردشخصی به نام ون هلمونت بود.او هنگام سوزاندن زغال چوب در حفظه ای دربسته متوجه شد که جرم خاکستر بدست آمده کم تر از جرم زغال چوب اولیه است.او به زبان ساده توضیح داد که مقداری زغال از چوب در اثر سوختن به جسمی نامریی یا گاز تبدیل شده است.

 

کربن دی اکسید گازی بی رنگ با بوی کمی تند است .مولکول های بزرگ وسنگین کربن دی اکسید آهسته تر از مولکولهای سبک وکوچکتری همچون اکسیژن یا هیدروژن حرکت میکند.چگالی کربن دی اکسید 5/1برابر چگالی هواست.این ماده در دمای پایین تر از 78- درجه متراکم شدهو به جسم سفید رنگ جامدی به نام یخ خشک تبدیل می شود

 

کربن دی اکسید موجود در هوا کره به عنوان سپر گرمایی زمین عمل می کند و با اثر گلخانه ای مانع از سرد شدن زمین می شود.کربن دی اکسید به صورت تجاری از چهار منبع بدست می آید.1چاههای گاز،2 تخمیر،3 سوختن سوختهای کربنی،4 فراورده های جانبی فرایند های شیمیایی.

 

یخ خشک

یخ خشک شکل جامد کربن دی اکسید است.که بیشترین کاربرد آن به دلیل خاصیت سرمازایی زیاد آن است.این ماده غیر سمی و عیر خورنده است.در دمای7/78- درجه تصعید میشود و هر کیلوگرم آنkj  1/573   گرما را جذب می کند.تکه های یخ خشک به راحتی بریده شده،در صنایع غذایی به عنوان سرماساز استفاده می شود.برای ایجاد سرما در حمل ونقل بستنی و موادغذایی منجمد دیگر دیگر نیز از یخ خشک استفاده می کنند.

یخ خشک نسبت به یخ معمولی مزیت هایی دارد والبته گران تر هم هست.یخ خشک به دلیل تصعید شدن به طور مستقیم مایعی باقی نمی گذارد،چیزی راتر وخیس نمی کند.با وزن مساوی سرمای بیشتری ایجاد میکند.

درصحنه های نمایش از یخ خشک برای ایجاد مه ودود استفاده می شود.لیزرهای co2 جزءلیزر های مهم صنعتی هستند.در ادامه به کاربرد های بیشتری اشاره شده است

 

کاربرد های یخ خشک

 

1از بین برندهی فرو رفتگی ها و آسیب های ناشی از تگرگ:

یخ خشک فلزها را منقبض کرده،فرورفتگی های کوچک روی خودرو هارا ترمیم میکند.گاه فرورفتگی کاملا بیرون میپرد .در بیشتر مواقع اگر چه که سطح، مانند حالت اولیه ی خود صاف نمی شود اما فرو رفتگی به طور چشم گیر کاهش می یابد.

 

 

2 برداشتن کاشی های کف:

یخ خشک کاشی کف را با انجماد وانقباض آرام، سست کرده، باعث جدا شدن آن می شود.دمای پایین یخ خشک موجب از بین رفتن پیوندها می شود.اگر آن را در مرکز کاشی بگذاریم پس از چند لحظه کاشی بلند میشود اگر این اتفاق نیفتاد میتوانیم به وسیله ی یک چکش به آن ضربه وارد کنیم،خواهیم دید که کاشی به راحتی برداشته میشود

 

3 نابود کننده ی جوندگان:

یخ خشک از هوا سنگین تر است به همین خاطر به راحتی به لانه ی جوندگان راه پیدا میکند.کافیست در هر لانه تکه ای یخ خشک قرار دهیم و رو آن را با خاک بپوشانیم.

 

4 داغ زدن:

یخ خشک همراه الکل فراسرد شده برای داغ زدن اسب ها،حیوانات اهلی و سگ های شکاری استفاده می شود الکل باید خلوص 90% داشته باشد یعنی از الکل صنعتی استفاده نشود.

 

5 پزشکی:

پزشکان برای منجمد کردن پوست،جهت از بین بردن زگیل ها از یخ خشک یا نیتروژن مایع استفاده می کنند.برخی از مراکز پزشکی نمونه های پزشکی را برای آزمایش ها یا پژوهش های بیشتر در یخ خشک به جاهای دیگر می فرستند.همچنین برلی جلوگیری از جابجایی استخوان در هنگام  حمل ونقل،با استفاده ازیخ خشک آن را منجمد می کنند.

 7 کند کنندهای شیمیایی:

دمای پایین یخ خشک باعث کند شدن یا متوقف شدن برخی از واکنش های شیمیایی می شود. یخ خشک برای نگهداری وحمل ونقل چسب های مخصوص مورد استفاده قرار می گیرد .هم چنین یخ خشک به عنوان عاملی خنثی کننده در برابر برخی قلیاها مناسب است.

 8 بی اثر کننده ی محیط:

یخ خشک در یک ظرف جایگزین اکسیژن داخل ظرف می شود و موجب پیشگیری از آتش سوزی می شود.همچنین از یخ خشک برای جابجایی بدون خطر تانکرهای گاز زیرزمینی استفاده میشود .برای کم کردن واکنش پذیری استیلن در حمل ونقل می توان از یخ خشک به عنوان گاز بی اثر درکپسول های جوشکاری  استفاده کرد چون بسبت به گازهای نجیب دیگر مانند هلیم وآرگون ارزان تراست.

 

9 پشه ها

به نظر میرسد که کربن دی اکسید می تواند پشه ها را از انسان دور کند.نظریه ای که دراین زمینه وجود دارد این است که پشه ها انسانها جانوران را از روی کربن دی اکسیدی که با تنفس در اطراف خود پس می دهند پیدا می کنند.بدین ترتیب پشه ها به سوی یخ خشک جذب می شوند و می توان آنها را به دام انداخت.

 

10 صنعت نفت:

از یخ خشک در حوزه های نفتی برای تمیز کدرنته تانکرها استفاده می شود.هنگامی که پارافین و لجن در این تانکرها جمع میشود ماده ای شی میایی برای به هم زدن ته تانکر به کار می رود.این کار موجب جدا شدن مایع و جدا کردن آب از نفت در ترکیب های پارافین میشود تا ان که آب جدا شده،نفت جمع آوری میشود.هم چنین از کربن دی اکسید مایع جهت شکافتدادن و افزایش جریان نفت در چاه استفاده می شود.

نخستین کسی که به وجود co2 پی بردشخصی به نام ون هلمونت بود.او هنگام سوزاندن زغال چوب در حفظه ای دربسته متوجه شد که جرم خاکستر بدست آمده کم تر از جرم زغال چوب اولیه است.او به زبان ساده توضیح داد که مقداری زغال از چوب در اثر سوختن به جسمی نامریی یا گاز تبدیل شده است.

کربن دی اکسید گازی بی رنگ با بوی کمی تند است .مولکول های بزرگ وسنگین کربن دی اکسید آهسته تر از مولکولهای سبک وکوچکتری همچون اکسیژن یا هیدروژن حرکت میکند.چگالی کربن دی اکسید 5/1برابر چگالی هواست.این ماده در دمای پایین تر از 78- درجه متراکم شدهو به جسم سفید رنگ جامدی به نام یخ خشک تبدیل می شود.

کربن دی اکسید موجود در هوا کره به عنوان سپر گرمایی زمین عمل می کند و با اثر گلخانه ای مانع از سرد شدن زمین می شود.کربن دی اکسید به صورت تجاری از چهار منبع بدست می آید.1چاههای گاز،2 تخمیر،3 سوختن سوختهای کربنی،4 فراورده های جانبی فرایند های شیمیایی.

یخ خشک

یخ خشک شکل جامد کربن دی اکسید است.که بیشترین کاربرد آن به دلیل خاصیت سرمازایی زیاد آن است.این ماده غیر سمی و عیر خورنده است.در دمای7/78- درجه تصعید میشود و هر کیلوگرم آنkj  1/573   گرما را جذب می کند.تکه های یخ خشک به راحتی بریده شده،در صنایع غذایی به عنوان سرماساز استفاده می شود.برای ایجاد سرما در حمل ونقل بستنی و موادغذایی منجمد دیگر دیگر نیز از یخ خشک استفاده می کنند.

یخ خشک نسبت به یخ معمولی مزیت هایی دارد والبته گران تر هم هست.یخ خشک به دلیل تصعید شدن به طور مستقیم مایعی باقی نمی گذارد،چیزی راتر وخیس نمی کند.با وزن مساوی سرمای بیشتری ایجاد میکند.

درصحنه های نمایش از یخ خشک برای ایجاد مه ودود استفاده می شود.لیزرهای co2 جزءلیزر های مهم صنعتی هستند.در ادامه به کاربرد های بیشتری اشاره شده است.

تصعيد يخ خشك

يخ خشك ، كربن دي اكسيد (co2 ) جامد است كه از سرد وفشرده كردن گاز كربن دي اكسيد تا حدود 80- درجه سانتيگراد بدست مي آيد .

اين ماده كاربرد هاي گوناگوني دارد كه برخي از آنها عبارتند از : 1- استفاده براي سرد سازي بدون يخچال در موارد پزشكي ، صنايع هوايي و... براي انتقال مواد خاص 2- استفاده در فيلمها و نمايشها براي ايجاد مه يا حالت معنوي يا رويا 3- استفاده در آزمايشگاههاومراكزعلمي در صورتي كه يخ خشك در آب قرار گيرد به شدت تصعيد مي شود و حبابهاي زيبايي ايجاد مي شود.

ساختن یخ خشک:

برای ساختن یخ خشک لازم نیست وسایل سرمایش قوی داشته باشیم. تنها کافی است دی اکسید کربن (با فشار بالا) داشته باشیم. مثلا اگر کپسولی از CO2 با فشاری در حدود حد اقل 75 بار و دمای حدود 31 درجه سانتیگراد داشته باشید, چنانچه آنرا برعکس کنید طوری که شیر خروجی آن در پایین قرار گیرد و سپس شیر را باز کنید, CO2 به صورت یخ خشک از آن خارج می شود. علت این پدیده فرآیند اختناق یا خفگی است که در آن چنانچه فشار سیالی به صورت ناگهانی کم شود دمای سیال نیز کم می شود (البته بسته به مقدار ضریبی به نام ضریب ژول-تامسون). از همین پدیده در یخچال برای خنک کردن گاز سرد کننده استفاده می شود.

كاربردهاي يخ خشك چيست؟ (فامنين)

الف -  صنعت روغن  ب - ذخيره مواد غذايي  پ - صنعت پخت نان  ت - كندن سراميك از كف  ث - پايين بردن دما در واكنشهاي‌شيميايي‌ج-تهيه‌نوشابه چ- پزشكي ح- انتقال گياهان خ - رشد گياهان د - كند كردن واكنشهاي شيميايي
 ذ- عامل‌توليد‌فشار ر-انقباض‌فلزات‌جهت‌فيت‌شدن‌ز-چاههاي‌آب س - جذب كننده مگس ها و . . .

1- آسیب های ناشی از تگرگ:

یخ خشک فلزها را منقبض کرده،فرورفتگی های کوچک روی خودرو هارا ترمیم میکند.گاه فرورفتگی کاملا بیرون میپرد .در بیشتر مواقع اگر چه که سطح، مانند حالت اولیه ی خود صاف نمی شود اما فرو رفتگی به طور چشم گیر کاهش می یابد.

2-  برداشتن کاشی های کف:

یخ خشک کاشی کف را با انجماد وانقباض آرام، سست کرده، باعث جدا شدن آن می شود.دمای پایین یخ خشک موجب از بین رفتن پیوندها می شود.اگر آن را در مرکز کاشی بگذاریم پس از چند لحظه کاشی بلند میشود اگر این اتفاق نیفتاد میتوانیم به وسیله ی یک چکش به آن ضربه وارد کنیم،خواهیم دید که کاشی به راحتی برداشته میشود

3-  نابود کننده ی جوندگان:

یخ خشک از هوا سنگین تر است به همین خاطر به راحتی به لانه ی جوندگان راه پیدا میکند.کافیست در هر لانه تکه ای یخ خشک قرار دهیم و رو آن را با خاک بپوشانیم.

4-  داغ زدن:

یخ خشک همراه الکل فراسرد شده برای داغ زدن اسب ها،حیوانات اهلی و سگ های شکاری استفاده می شود الکل باید خلوص 90% داشته باشد یعنی از الکل صنعتی استفاده نشود.

5-  پزشکی:

پزشکان برای منجمد کردن پوست،جهت از بین بردن زگیل ها از یخ خشک یا نیتروژن مایع استفاده می کنند.برخی از مراکز پزشکی نمونه های پزشکی را برای آزمایش ها یا پژوهش های بیشتر در یخ خشک به جاهای دیگر می فرستند.همچنین برلی جلوگیری از جابجایی استخوان در هنگام  حمل ونقل،با استفاده ازیخ خشک آن را منجمد می کنند.

7-  کند کنندهای شیمیایی:

دمای پایین یخ خشک باعث کند شدن یا متوقف شدن برخی از واکنش های شیمیایی می شود. یخ خشک برای نگهداری وحمل ونقل چسب های مخصوص مورد استفاده قرار می گیرد .هم چنین یخ خشک به عنوان عاملی خنثی کننده در برابر برخی قلیاها مناسب است.

8-  بی اثر کننده ی محیط:

یخ خشک در یک ظرف جایگزین اکسیژن داخل ظرف می شود و موجب پیشگیری از آتش سوزی می شود.همچنین از یخ خشک برای جابجایی بدون خطر تانکرهای گاز زیرزمینی استفاده میشود .برای کم کردن واکنش پذیری استیلن در حمل ونقل می توان از یخ خشک به عنوان گاز بی اثر درکپسول های جوشکاری  استفاده کرد چون بسبت به گازهای نجیب دیگر مانند هلیم وآرگون ارزان تراست.

9-  پشه ها

به نظر میرسد که کربن دی اکسید می تواند پشه ها را ازانسان دورکند.نظریه ای که دراین زمینه وجود دارد این است که پشه ها انسانها وجانوران را از روی کربن دی اکسیدی که با تنفس در اطراف خود پس می دهند پیدامی کنند.بدین ترتیب پشه ها به سوی یخ خشک جذب می شوند و می توان آنهارا به دام انداخت.

10-  صنعت نفت:

از یخ خشک در حوزه های نفتی برای تمیز کدرنته تانکرها استفاده می شود.هنگامی که پارافین و لجن در این تانکرها جمع میشود ماده ای شی میایی برای به هم زدن ته تانکر به کار می رود.این کار موجب جدا شدن مایع و جدا کردن آب از نفت در ترکیب های پارافین میشود تا ان که آب جدا شده،نفت جمع آوری میشود.هم چنین از کربن دی اکسید مایع جهت شکافتدادن وافزایش جریان نفت در چاه استفاده می شود.

ساخت دستگاه یخ خشک:

دستگاه يخ خشك توسط عليرضا مقدم و مرتضي طالقاني دو دانشجوي دانشگاه آزاد واحد ابهر اختراع و به ثبت رسيده است.
به گزارش باشگاه خبرنگاران احمد خاني مسئول روابط عمومي دانشگاه آزاد واحد ابهر با اعلام اين خبر گفت: اين دستگاه يخ خشك كن متراكم در صنايع نظامي، پزشكي، صنعت نفت و پالايشگاه كاربرد فراواني دارد.
وي افزود: تكنولوژي خشك كن متراكم در صنعت هاي مختلف از جمله جرم گيري، صنايع غذايي، صنايع پلاستيك، صنعت نقاشي، آلومينيوم، بارور كردن ابرها، توليد لايه اوزون در حد آزمايشگاه، صنعت ريخته گري، خودرو سازي، نظامي، پزشكي، تفكيك ميكروب ها، سلول هاي زنده تفكيك موتور فرارو، پتروشيمي و پليمري كاربرد دارد.

شیمی جلوه های ويژه

وسايلی که تولید دود، مه یا بخار می کنند می توانند در توليد جلوه های ويژه هیجان انگيزی به کار روند. آیا تاکنون فکر کرده اید که این دود چگونه تولید می شود؟ آیا تاکنون خواسته اید خودتان این جلوه های ويژه را خلق کنید؟ به یاد داشته باشید "دانش اندک می تواند خطرناک باشد." اگر وسایل و ترکیبات شیمیایی را به درستی برای تولید دود و مه به کار نبرید ممکن است در معرض خطراتی مثل سمیّت مواد شیمیایی، سوختگی، خفگی و حتی آتش سوزی قرار بگیرید. در این جا راه هایی که در تولید دود و بخار به کار می رود آورده شده است، اما به شما توصیه نمی کنیم که خودتان برای تولید دود اقدام کنید.


 یخ خشک و آب گذشته از یک راه تولید بخار، ساده ترین راه برای بیشتر افراد نیز هست. یخ خشک همان دی اکسید کربن جامد است. می توان با افزودن یخ خشک به آب داغ یا بخار آب، مه غلیظی تولید کرد. دی اکسید کربن بخار می شود و تولید مه می کند و سرمایش سریع هوای اطراف، بخار آب محیط را میعان کرده و بر غلظت مه می افزاید. مه و دود تولید شده از یخ خشک روی زمین ته نشین می شود. هم چنین دمای آب، مشخصات مه را تحت تأثیر قرار می دهد. آب داغ یا بخار، کربن دی اکسید را سریع بخار می کند و باعث تولید مه بیشتر می شود. اگر آب داغ یا بخار تازه اضافه نشود آب باقی مانده خیلی سریع سرد می گردد.
 یخ خشک موجب سرمازدگی می شود بنابراین برای حمل آن باید از دستکش محافظ استفاده کرد. به علاوه استفاده از یخ خشک، کربن دی اکسید هوا را افزایش داده و ممکن است مشکلات تنفسی را در فضا های بسته ایجاد کند.

آیا مایلید در مورد راه های دیگر تولید دود، مثل استفاده از نیتروژن مایع،  مه پاش گلیکول، بخار آب و...